AoE4 vs AoE2: những khác biệt cốt lõi cho người chơi Đế chế 2

Dân Đế chế 2 mở trận Đế chế 4 đầu tiên sẽ thấy gì

Với người đã cày Đế chế 2 nhiều năm, trận Đế chế 4 đầu tiên thường cho một cảm giác vừa quen vừa lạ. Quen là bởi bộ khung không đổi: vẫn ra dân đều tay, vẫn chia dân đi ăn từng loại tài nguyên, vẫn lên đời rồi mới đẩy quân sang nhà đối thủ. Còn lạ là bởi gần như mọi thao tác quen tay đều bị đặt lại chỗ, từ cái nút lên đời cho tới chuyện một bức tường bị phá bằng gì.

Bài này viết cho anh em bên Đế chế 2 đang ngó sang Đế chế 4, đi qua năm khác biệt cốt lõi theo đúng thứ tự sẽ gặp trong một trận: cách lên đời, cách các nền văn minh khác nhau, hệ khắc chế, luật tường thành và nhịp trận. Mỗi mục sẽ nói rõ bên Đế chế 2 đang quen làm thế nào, rồi sang Đế chế 4 phải chỉnh lại ra sao, để anh em vào ván đầu là dùng được luôn.

Vẫn bốn đời, nhưng hầu hết các phe không lên đời ở nhà chính nữa

Bên Đế chế 2, bốn đời lần lượt là Dark Age, Feudal Age, Castle Age và Imperial Age, việc lên đời nghiên cứu ngay tại nhà chính, kèm điều kiện phải dựng ít nhất hai công trình của đời đang đứng, chẳng hạn trại gỗ với cối xay để lên Feudal. Riêng khi đang ở Castle Age, người chơi được chọn: hoặc hai công trình của đời đó, hoặc dựng một Castle là đủ.

Đế chế 4 cũng có bốn đời với tên gọi y hệt từ Dark tới Imperial, nhưng cách đi lên thì khác hẳn. Với hầu hết các phe, nút lên đời không còn nằm ở nhà chính nữa: mỗi lần lên đời người chơi phải dựng một công trình biểu tượng mà cộng đồng gọi là "Landmark", và được chọn một trong hai cái, mỗi cái mở ra một hướng lợi ích riêng.

Sở dĩ chi tiết này đáng để ý ngay từ trận đầu là bởi mỗi lần lên đời giờ thành một lần phải cân nhắc xem mình muốn được lợi cái gì, mà cái nhà vừa dựng lên thì đối thủ nhìn thấy. Họ đoán được hướng đi của mình qua đó, và mình cũng đoán được hướng của họ theo đúng cách như vậy. Bên cạnh đó, không phải phe nào cũng đi đúng đường đó: Abbasid, Ayyubids, Knights Templar và Golden Horde lên đời bằng nghiên cứu công nghệ, còn một số phe khác vẫn lên đời ngay tại nhà chính hoặc ở một công trình phụ.

Khác phe ở Đế chế 4 khác tới đâu

Mông Cổ là ví dụ dễ thấy nhất: phe du mục này không xây được bất kỳ loại tường nào, bù lại họ gói được công trình lên rồi dời cả căn cứ sang chỗ khác. Abbasid thì có nền kinh tế mạnh nhất trong các phe, và phần lên đời của họ cũng đi bằng nghiên cứu công nghệ.

Bên Đế chế 2, phần riêng của mỗi nền văn minh tập trung ở Castle, công trình mạnh nhất trong game: đó là nơi huấn luyện quân riêng của phe, nơi nghiên cứu những công nghệ riêng mà phe khác không có, và cũng là thứ mà đối thủ muốn hạ thì phải chịu khó đầu tư đồ công thành.

Khoảng cách giữa hai cách thiết kế ấy đẻ ra một việc phải làm thêm khi đổi sang Đế chế 4. Trước lúc chốt phe, anh em nên ngó qua xem phe mình bị chặn cái gì và được mở thêm cái gì, rồi ngó tiếp sang phe đối diện, bởi cùng một thế trận nhưng gặp một phe không dựng nổi tường sẽ khác hẳn gặp một phe rùa kín trong đá.

Khắc chế gom lại thành một vòng tròn giáo, kỵ, cung

Ở Đế chế 4, khắc chế xếp thành một vòng tròn gọn gàng: giáo khắc kỵ, kỵ khắc cung, cung khắc giáo. Vòng này dễ thuộc, chỉ cần nhớ một chiều là suy ra được hai chiều còn lại.

Vào trận thì nó có nghĩa là chẳng loại lính nào gánh nổi từ đầu tới cuối, cứ đóng mãi một mẻ quân thì kiểu gì cũng có lúc chạm đúng thứ khắc mình. Vì vậy vừa đánh vừa phải liếc xem đối thủ đang ra quân gì để còn đóng quân đối lại, và mỗi lần ra trúng quân khắc chế thì thế trận dễ thở hơn hẳn.

Tường thành: chỗ dễ hụt tay nhất khi đổi game

Bên Đế chế 2, tường gỗ có ngay từ Dark Age và trả bằng gỗ, tường đá mở ở Feudal Age và trả bằng đá, còn Watch Tower thì tự bắn tên vào địch, cho dân chui vào trong thì số mũi tên bắn ra còn nhiều hơn. Vì thế, dựng vội một cái chòi ở chỗ hiểm là cách quen thuộc để mua thời gian khi bị ép sớm.

Sang Đế chế 4, hai thói quen đó đều phải chỉnh lại. Chòi canh ở đây không tự bắn tên, phải nâng cấp Arrow Slits xong nó mới bắn, nên xây chòi rồi bỏ đó thì chỉ được một cục gạch đứng nhìn. Ở chiều ngược lại, tường đá bên này không phá được bằng đuốc của lính thường, chỉ đồ công thành mới gặm nổi.

Nên khi dựng chòi thì tính luôn tiền nâng cấp vào chứ đừng chỉ tính tiền xây, còn định dứt điểm một căn cứ có tường thì lúc lên quân đã phải kèm sẵn đồ công thành rồi, kéo bộ binh tới đập tường chỉ tổ mất thời gian.

Nhịp trận: mọi thứ tới sớm hơn một chút

Nếu xếp bốn game trong dòng Đế chế theo nhịp trận, Đế chế 3 là nhanh nhất, kế đến là Đế chế 1, rồi tới Đế chế 4, còn Đế chế 2 thong thả nhất. Chơi Đế chế 2 lâu năm thì ai cũng quen cảnh đang thua vẫn gỡ lại được, vì nhịp game bên đó cho mình đủ thời gian xoay bài và đổi hướng ra quân.

Sang Đế chế 4, quãng thời gian ấy hẹp lại thấy rõ: quân ra sớm hơn, va chạm đầu tiên đến sớm hơn, khoảng yên tĩnh để xây kinh tế cũng ngắn hơn. Chỗ này chỉ cần vài trận là tay quen lại, nên anh em đừng vội kết luận gì sau một hai ván đầu.

Mang gì sang được, phải tập lại những gì

Tay chia dân và tư duy thế trận bên Đế chế 2 mang sang Đế chế 4 dùng được gần như nguyên vẹn. Bốn chỗ phải tập lại thì vừa kể xong: cách lên đời, mỗi phe một bộ cơ chế riêng, vòng khắc chế giáo kỵ cung, và luật tường thành. Còn chỗ thứ năm là nhịp trận thì không có gì để học thuộc, đánh vài ván là tay tự chỉnh lại.

Vậy nên anh em cứ gỡ lần lượt từng chỗ một qua mấy ván đầu, đừng ôm cả bốn cùng lúc rồi thấy rối. Thua vài ván lúc mới đổi game cũng là chuyện hết sức bình thường, kể cả với người đã cầm Đế chế 2 hàng chục năm.